Publicatie
How to survive 2012
De mens heeft de onbedwingbare neiging om dingen te willen begrijpen. Eeuwenlang is men bezig geweest met het in kaart brengen van de kosmos, onze leefomgeving en psyche.
Maar het menselijk denken heeft één defect in zijn 'kunnen begrijpen', namelijk het onvermogen om oneindig te denken. We worden geboren, we leven en sterven. Ons empirisch vermogen beperkt zich tot wat we zien en ervaren; we zijn in staat het grotere geheel erbij te denken maar een voorstelling maken van 'oneindigheid' kunnen we niet. Niet zo vreemd dus dat de mens zich door de tijd heen heeft gebogen over zowel het begin als het einde der tijden.

Ook de jonge documentaire fotograaf Daan Paans (1985, Sliedrecht) heeft een sterke interesse voor het fenomeen tijd. In zijn afstudeerwerk aan AKV St. Joost in Breda is Paans op zoek gegaan naar verschillende interpretaties van het einde der tijden. Zijn werk is samengekomen in het boek: 'Perhaps it might be said rightly there are three times.', een quote van 3e eeuwse filosoof Augustinus. In dit boek heeft Paans drie verhaallijnen naast elkaar gezet die allen ingaan op een ander aspect van deze uitspraak van Augustinus.

De eerste lijn gaat in op het begin der tijden en brengt te kijker naar het laboratorium van CERN op de grens van Zwitserland en Frankrijk. Hier wordt in een enorme deeltjesversneller onderzoek gedaan naar de oorsprong van alle massa- en dus het begin van onze tijd: hoe zijn wij ontstaan? De beelden van de werkruimtes zijn stil, steriel, bijna artificieel. De CERN-basis ligt open in het landschap, auto's staan geparkeerd en op de achtergrond doemen de Zwitserse Alpen op vanuit een onheilspellende lucht. Niets in het beeld doet vermoeden dat hier onder de grond in een kilometerlange tunnel al jarenlang met duizenden wetenschappers gezocht wordt naar het kleinste deeltje ter wereld: het Higgs-deeltje. Deze zoektocht is onlosmakelijk verbonden met het eindige denkbeeld van de mens; de wereld is ooit begonnen en is dus eindig. Hiermee is onze wereld onderworpen aan de regels van ons 'eindige' denken.

De tweede lijn focust op het einde van de tijd. Paans portretteert individuen die op zoek zijn naar antwoorden omtrent de Apocalyps. Patrick Geryl schreef het boek How to survive 2012, waarin hij verschillende theorieën, veelal afkomstig uit de Egyptische of Maya cultuur, bij elkaar brengt en hieruit concludeert dat de wereld in 2012 zal vergaan. Want, zegt Geryl, 'Zij lieten ons gebouwen na; mythen, sterrencodes, zonnecycli en kalenders'. Al geruime tijd is hij bezig met het organiseren van een survivalgroep die, op nog onbekende locatie, samen zal trachten het einde der tijden te overleven. Volgens Brian, die Patrick Geryls theorie deelt, is het naderende einde al zichtbaar. 'Alles zal versnellen richting deze datum, de veranderingen gebeuren nu al, je ziet het overal.' Hij ziet 2012 als een transitie naar een nieuwe tijd met meer plek voor een hoger bewustzijn.
Het boek leidt uiteindelijk terug naar 1994, in het dorpje Cheiry, waar 23 leden van de sekte Ordre du Temple Solaire collectief zelfmoord pleegden omdat zij de overtuiging hadden dat het einde nader was. Zij leefden sinds de jaren tachtig op een boerderij onder de spirituele leiding van Luc Jouret. Hun lichamen werden gevonden bij de kapel, met in hun midden een pentagram op de vloer getekend. De beelden van de landelijke omgeving waar het drama zich afspeelde staan in schril contrast met de archiefbeelden en situatietekeningen uit het onderzoek

Het in eigen beheer uitgegeven boek, dat 44 pagina's telt, tekent in zorgvuldige composities van beeld én vormgeving een intrigerend beeld van de hedendaagse tijd waarin vanuit diverse hoeken op zoek wordt gegaan naar de betekenis en grondslag van het fenomeen tijd. De serie is inmiddels geëxposeerd op o.a. het Fotofestival New York. Daan Paans won de St. Joost Penning werd genomineerd voor de Bouw in Beeldprijs en de GUP/Pup Award. Het boek Perhaps it might be said rightly there are three times is in oplage van 75 verschenen en is te bestellen op www.daanpaans.nl.

Door: Anneroos Goosen
 
Gerelateerd